Koń stoi mocno na nogach, gdy ludzie działają razem

Paulina Nawotka – Kowal Alfa Horse

Czy jesteś gotowa na wizytę Kowala? Dzień przed wizytą zerkasz na kalendarz. Przychodzi kowal. I choć to „tylko” werkowanie, wiesz, że od tej wizyty wiele zależy. Kopyta to fundament. A każdy fundament potrzebuje solidnego wsparcia – nie tylko ze strony kowala, ale i Twojej.

Dobra współpraca zaczyna się wcześniej – od przygotowania. Czyste nogi, suche miejsce, koń spokojny, przyzwyczajony do dotyku, dźwięków i pozycji, w których będzie musiał chwilę wytrzymać. Kowal nie powinien być tym, który „uczy podawania nóg”. To Twoja rola – na co dzień, małymi krokami.

Ale najważniejsze jest to, czego nie widać: zaufanie, otwartość i rozmowa. Bo jeśli widzisz, że koń ostatnio sztywniejszy, odciąża jedną nogę, inaczej stąpa – powiedz o tym. Jeśli zmieniła się intensywność treningów albo koń miał przerwę – to też ma znaczenie. Kowal, który zna kontekst, może działać lepiej. Czasem podpowie, że warto skonsultować coś z fizjoterapeutą. Czasem sam zauważy drobiazg, który uratuje większy problem.

Dobra współpraca to nie tylko umawianie terminów i płacenie za usługę. To partnerstwo. I jak w każdym partnerstwie – ważne są szacunek, komunikacja i wspólny cel.

Bo koń, który ma zdrowe kopyta, to koń, który może poruszać się swobodnie, lekko, bez bólu. A to zaczyna się od dobrego kontaktu… ludzi.

Co powinien koń:

• Podawać wszystkie cztery nogi na sygnał człowieka – spokojnie i bez oporu. Trzymać nogę przez dłuższą chwilę, nie szarpać, nie wyrywać. Nie kopać – nawet w sytuacji dyskomfortu. Pozwalać na cofnięcie nogi (szczególnie tylnej), by kowal mógł ją oprzeć na stojaku.
• Stać w miejscu podczas pracy – nie wiercić się, nie próbować uciekać. Nie opierać się na kowalu (nie „wieszać się” na rękach). Nie podskakiwać, nie bać się dźwięków narzędzi.
• Dobrze reagować na człowieka -być przyzwyczajonym do dotyku po nogach, kopytach, brzuchu, zadzie. Nie cofać się ani nie ruszać gwałtownie, gdy ktoś znajduje się blisko.
• Dawać się bez problemu poprowadzić w wybrane miejsce – ustawić się w odpowiednim miejscu i pozostać tam spokojnie.

O co powinien zadbać właściciel:

• Odpowiednie miejsce do pracy – równa, twarda powierzchnia – najlepiej beton, kostka, lub stabilne podłoże. Grząska ziemia lub śliska posadzka to ryzyko kontuzji. Zadaszenie lub osłona – w razie deszczu, słońca, wiatru – kowal powinien móc pracować w komfortowych warunkach. Dobre oświetlenie – bardzo ważne, zwłaszcza przy pracach precyzyjnych. Brak rozpraszaczy – dzieci, psy, hałasujące maszyny mogą spłoszyć konia. Bliskość prądu (jeśli kowal używa elektronarzędzi).
• Odpowiednie przygotowanie konia – koń powinien być spokojny i nauczony podawania nóg, jeśli koń kuleje, ma rany, jest nadmiernie zestresowany lub agresywny, należy to wcześniej zgłosić.
• Regularność wizyt – zapewniać regularne werkowanie/podkuwanie (co 6–8 tygodni): zbyt długie przerwy powodują problemy z kopytami. Nie zostawiać umawiania kowala na ostatnią chwilę – dobrzy fachowcy mają napięte terminy.
• Zorganizowane warunki płatności – uzgodnić cenę i formę płatności wcześniej.

Jakie obowiązki należą do kowala:

• Prawidłowe werkowanie i/lub podkuwanie konia -skracanie i wyrównywanie kopyt zgodnie z anatomią i biomechaniką konia. W razie potrzeby dobór i założenie odpowiednich podków – klasycznych, ortopedycznych, aluminiowych, z wkładkami itd. Zapewnienie symetrii, równowagi i stabilności kopyta, by koń poruszał się naturalnie i bez bólu.
• Ocena stanu kopyt i ruchu konia. Analiza stanu rogu kopytowego, kształtu kopyta, piętek, linii białej itd. Obserwacja ruchu konia i postawy – by dobrać sposób werkowania/podkuwania do potrzeb danego zwierzęcia. Wczesne wykrycie nieprawidłowości, np. podbicia, rotacji kości kopytowej, ochwatu itp.
• Bezpieczne obchodzenie się z koniem. Profesjonalne podejście do konia – spokój, opanowanie, doświadczenie w pracy z różnymi końmi (nawet trudnymi). Zabezpieczenie siebie i otoczenia – odpowiednie trzymanie nóg, unikanie niepotrzebnego bólu czy stresu konia.
• Dbanie o dobrostan konia. Praca z poszanowaniem granic konia – nieprzemocowe metody, cierpliwość. Unikanie bólu – np. nieprzesadzone skracanie kopyt, brak brutalności.
• Terminowość i etyka zawodowa. Punktualne przyjazdy lub wcześniejsze uprzedzenie o opóźnieniu. Profesjonalne podejście – schludny wygląd, kulturalna komunikacja, uczciwe rozliczenia. Stałe dokształcanie się – zawód kowala wymaga śledzenia nowinek, kursów, współpracy z fachowcami.

Dodatkowo dobry kowal: Posiada ubezpieczenie OC (jeśli prowadzi działalność). Prowadzi dokumentację koni – notuje problemy, zmiany w podkuwaniu, historię kopyt. Umie dostosować styl pracy do temperamentu konia – inaczej podejdzie do źrebaka, a inaczej do sportowego wałacha.

Dobra współpraca właściciela konia z kowalem to coś więcej niż umawianie wizyt. To relacja oparta na zaufaniu, komunikacji i wspólnym celu – zdrowiu konia. Właściciel, dzieląc się obserwacjami o ruchu i zachowaniu konia, pomaga kowalowi trafnie dobrać sposób werkowania i reagować na niepokojące sygnały. Z kolei kowal, otwarty na współpracę z trenerem czy fizjoterapeutą, wspiera całościowe podejście do zdrowia konia. Spokojne warunki, wzajemny szacunek i dobra komunikacja sprawiają, że koń może naprawdę „stać mocno na nogach”.

Pobierz infografikę / pdf z tym artykułem

Przypomnij sobie również ten fragment filmu klubowego

Ucz się z nami w Klubie Alfa Horse i bądź świetnie przygotowana na wizyty kowala

Jak ważne są powroty do podstaw i naszej bazy

Beata Choruz / Program Trenerów AH

Dlaczego trudno nam wracać do podstaw? Dlaczego często traktujemy to jako niepowodzenie i cofanie się w rozwoju – naszym i koni?

Dla mnie podstawy są bazą, od której wszystko się zaczyna. To fundament, na którym opiera się cały rozwój – mój i moich koni – nasza relacja, komunikacja, bezpieczeństwo. Są moim bogactwem. Skrytką z narzędziami. Wszystko, do czego doszłam, zawdzięczam jakości i ilości pracy włożonej w solidne fundamenty.

W naszej pracy z końmi tą bazą są 25 ćwiczeń szczegółowo omówionych w książce lub audiobooku „Podstawy Treningu Naturalnego”.

Kolejność ćwiczeń jest przemyślana – każde kolejne zadanie zawiera elementy poprzednich. To nasz alfabet. Ćwiczenia te pozwalają nie tylko nam lepiej poznać konie, ale też koniom poznać nas – nasze ruchy, mimikę, energię, emocje, sposób poruszania się, spostrzegawczość, kontrolę, konsekwencję. Tu, na etapie początkowym, zaczynamy się sobie przyglądać, rozmawiać, czytać swoje sygnały, pokazywać je ciałem. Uczymy się rozumieć swoje gesty, komunikować, rozwiązywać problemy, wyrażać i okazywać.

Z czasem wymagamy od koni nie tylko słuchania pojedynczych „słów”, ale zaczynamy układać całe „zdania”. Tworzymy coraz bardziej skomplikowane sekwencje. I nie tylko my podnosimy poprzeczkę koniom – one również podnoszą ją nam. Proszą, byśmy mówili ciszej, subtelniej, dokładniej. Więc wydelikacamy sygnały, staramy się. I gdy coś bardziej zaawansowanego się rozsypuje, dla mnie to jasny sygnał od konia:

„Wróćmy do bazy. Pokaż mi to jeszcze raz – ale precyzyjniej. Pomóż mi na nowo poskładać cały ciąg zadań. Zapomniałem… Dziś są inne okoliczności. Myli mi się, bo inaczej się poruszasz, bo inaczej pachnie plac…” – i tak dalej.

Więc nie biczujmy się, że stoimy przed „porażką” cofania się do podstawówki. To nie jest cofanie się w rozwoju. Wracamy tam, by dopieścić. Wracamy, by zabrać potrzebne narzędzia i wskoczyć na wyższy poziom.

Pamiętacie naszą dewizę treningową?
Spokój – Energia – Równowaga.

Baza daje nam i koniom spokój. Grunt pod nogami. Każde bazowe ćwiczenie, które koń dobrze zna i rozumie, jest trampoliną do powrotu do lewej półkuli – w sytuacjach stresu i emocji. A nam daje czas na pozbieranie myśli i zaplanowanie działania.

Dbajmy więc o ćwiczenia bazowe, pielęgnujmy je i wracajmy do nich przy każdej okazji – zamiast z niecierpliwością odliczać, kiedy „przebrniemy” przez podstawy i zamkniemy za sobą ich drzwi. Ja zakładam, że zawsze, jeśli coś przestaje działać albo nie mogę dojść do upragnionego efektu, przyczyna leży w podstawach. Wtedy rozkładam wszystko na elementy bazowe i sprawdzam, co wymaga naprawy. Ten system działa od lat. Radosnych powrotów!

Beata Choruz